Grodzisk Mazowiecki

„Szło się tam piechotą z Grodziska, ścieżką wzdłuż rzeki, która nosi pachnącą nałkowszczyzną nazwę – Mrowna"
Jarosław Iwaszkiewicz

Tak o rzece Mrownej pod Grodziskiem pisał kiedyś nasz znany pisarz Jarosław Iwaszkiewicz. Co się zmieniło od tamtych czasów? Tego można się było dowiedzieć 8 grudnia 2007 r., gdy Stowarzyszenia „Inicjatywa Obywatelska 2002” i „Babie Lato” zorganizowały w Ognisku Kulturalno-Oświatowym „RADOGOSZCZ” wystawę pt.: „Mrowna – Ostatnia dzika rzeka. Bogactwo i Zagrożenia”. Wystawa potrwa do połowy stycznia 2008 r.

Autorem wystawionych zdjęć jest Marcin Baka ze Stowarzyszenia "Inicjatywa Obywatelska 2002". Wystawa jego zdjęć pokazuje w panoramie i detalu bogactwo świata flory i fauny, które można jeszcze zaobserwować w krajobrazie Mrowny. Profesjonalnie wykonane fotografie zachwycają i uświadamiają, że Mrowna to prawdziwa perełka przyrodnicza i atrakcja turystyczna, przepływająca w pobliżu Grodziska Maz. Rzeka ta jednak - mimo swego wciąż niewątpliwego uroku, z coraz większym trudem opiera się szkodliwej działalności okolicznych mieszkańców i władz lokalnych, których pochopne decyzje ingerują w naturalne bogactwo Mrowny, grożąc nieodwracalnym zniszczeniem naturalnych zasobów tej ostatniej dzikiej rzeki. Dotychczasowe zabudowy, spiętrzenia i zanieczyszczenia systematycznie niszczą to, co w tej rzece i jej okolicach jest najcenniejsze - malowniczość, dziki charakter, rzadkie (a tu jeszcze żyjące) gatunki roślin i zwierząt. Według fachowców, jest to jedna z ostatnich rzek o takich walorach w Polsce.

Celem wystawy było przede wszystkim zwrócenie uwagi mieszkańców Grodziska Maz. i władz gminnych oraz powiatowych na istniejące zagrożenia. Jednym z nich jest plan wybudowania oczyszczalni ścieków w gminie Żabia Wola. Zgodnie z tym planem, który zresztą jest niezgodny z postanowieniem Ramowej Dyrektywy Wodnej Unii Europejskiej, ścieki z tej oczyszczalni mają być odprowadzane właśnie do rzeki Mrowny. To oczywiście w istotnym stopniu zakłóci i tak mocno nadwątloną równowagę ekologiczną w tym wodnym systemie. Jest to ważne, bo dyrektywa ta nakazuje poprawę stanu wszystkich wód powierzchniowych i podziemnych we wszystkich krajach członkowskich do roku 2015. Planowana inwestycja nie tylko nie poprawi tego stanu, a wręcz go pogorszy.

W czasie wystawy głos w sprawie Mrowny zabrali wybitni eksperci, którzy podnosili problem tej rzeki jako fatalny przykład działań niszczycielskich, których efekty będą widoczne już za kilka lat. Polska jest krajem o wyjątkowo małych zasobach wodnych (przedostatnie miejsce w Europie) i jej wody powinny być chronione w pierwszej kolejności. Systematyczne zanieczyszczanie wód powierzchniowych, wpływa na zanieczyszczanie wód głębinowych, co będzie wpływało na sytuację zdrowotną ludzi. Natomiast naturalna regeneracja zanieczyszczonych wód jest procesem długotrwałym, rozłożonym na dziesiątki lat. Logicznym więc jest, że wszyscy powinniśmy być zainteresowani ochroną naszych wód, w tym w pierwszej kolejności tych, które posiadają specjalne walory, a do takich z pewnością należy nasza Mrowna.

O postępie negatywnych zmian na tej rzece świadczy chociażby moje osobiste doświadczenie, kiedy w latach 70-tych, jako licealista i student, często uczestniczyłem w wielu rajdach kończących się na tzw. Grzymku, w pobliżu rzeki Mrowny. Było to cudowne miejsce i okolice, które będą pamiętał do końca życia. Po latach chciałem pokazać to miejsce moim dzieciom, tłumacząc, że nie trzeba pięknych miejsc szukać gdzieś daleko i za granicami Polski. Ku mojemu zdziwieniu, nie mogłem tego miejsca znaleźć. Dopiero okoliczni mieszkańcy pokazali mi z pewnym przybliżeniem, gdzie ono może być. Byłem przerażony, bo z rzeki zrobiono szkaradny staw, malownicze miejsca pozagradzano płotami, wyrównano teren i cały urok został bezpowrotnie utracony. Przy takim działaniu trudno mówić o rozsądku i zrównoważonym rozwoju terenów przyległych do Grodziska Maz., a następne pokolenia będą przeklinać niefrasobliwość i brak wyobraźni swoich przodków.

Wystawę zdjęć Marcina Baki można oglądać w willi Radogoszcz do połowy stycznia 2008 r.

Mirosław Bohdan

---

Nowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje istnienia Parku Lippnera. Pas szeroki na parę metrów od brzegów Mrowny przewidziano na użytek ekologiczny. Reszta to teren mieszkalno usługowy. Afryka.

---

Panie Bartoszu, moze mi Pan wyjaśnić co to jest pas ekologiczyny. Wg prawa wodnego dostęp do rzeki ma każdy z nas na tyle by mozna było spokojnie przejść nad rzeką baz żadnych ograniczeń. To że kiedyś mielismy Park Lipnera a teraz go nie będzie to nie znaczy, że nie możemy dochodzic do brzegów rzeki, bo "ktoś" sobie zagrodził dostęp i ma dojscie jedynie dla siebie. Nie byłem w Afryce ale wiem, że tam takich rzeczy sie nie spotyka.

---

Zatem po kolei: 1 Użytek ekologiczny oznacza w mieście, że nie zostanie zabetonowane do samego brzegu. Oczywiście metodą"po plasterku" można zabetonować np do 20 m od brzegu, potem 10, a jak będzie dobry kupiec to się status użytku ekologicznego gumką z mapy zetrze. Niestety. 2. Prawo wodne w zakresie wolnego dostępu do rzeki jest w Grodzisku powszechnie łamane. Władze są tego świadome, sam pisałem pisma. Wiem też, że panowie z Inicjatywy Obywatelskiej ostro próbowali działać w tej sprawie. Bezskutecznie. Szczerze mówiąc nie wiem jaki środek nacisku byłby skuteczny: może zgłoszenie do prokuratury albo NIK? Są głosy, że dzięki zagrodzeniu nad rzeczką jest czysto a tak siedzieliby menele. Być może tak ale: łamane jest prawo, od pilnowania porządku jest straż miejska, od sprzątania ZGKiM. 3. Wg poprzedniego planu te okolice to miała być "zieleń parkowa", co przydałoby się i okolicznym mieszkańcom i szpitalowi. A tak pewnie będzie Ursynów. Podobnie jak nawtykano bloków przy Wólczyńskiej czy przy parku Skarbków.

---

A jakie jest Pańskie zdanie na temat zmian w studium?

---

Tak w ogóle to Park należał przed wojną do państwa Rokickich, którzy przyjeżdzali tu na letnisko. Mieszkali w niedużym dworku, który teraz stracił swój charakter przez liczne przeróbki. Ostatnio rozebrano zabytkową stajnię przy Dalekiej. Lipner był dzierżawcą części tego terenu.

---

Tego nie wiedziałem. Przydałby się solidny artykuł o historii Parku Lippnera. Może zainspirowałoby to kogoś do "niebetonowania"?

---

Obserwuję rzekę od ponad 40 lat. Tam chodziłem z dziećmi na spacery. Wspaniałe wspomnienia a teraz. W tym samym miejscu nie można podejśc do rzeki bo ją zagrodzili ( koło mostku na Sadowej ). Nie możemy pozwolić aby to nasze dobro wspólne było tylko dla wybranych . Wszyscy musimy zadbać o to dobro i nie dopuścić aby rzeka stała się kanałem zrzutowym ścieków. Tak gdzie można dojści rzeki teraz możemy spotkać stada dzikich kaczek ( naliczyłem ich ostatnio ok. 50 ). Jak Mrowna będzie ściekiem, żadna "KACZKA" nie przyleci. IO 2002 to grupa mlodych , którzy nie boją się mówić prawdę która dla nie których może być przykra. Tak trzymać.

---

Jakie dobro wspólne? zanim ktoś to kupił był tam syf z malarią! To chyba dobrze, że teren jest zadbany i nie tonie w śmieciach, jak przed kilkunastu laty. Pamiętam, że w Mrownej, o którą wszyscy teraz się troszczą, stały stare lodówki i telewizory. Taki był efekt swobodnego dostępu.

---

Pewnie , że dobrze, szczególnie dla właściciela działki, który przy okazji bezprawnie powiększył swoją posesję. Poza tym taka argumentacja to jak postulat profilaktycznego kastrowania wszystkich mężczyzn , bo noszą przy sobie potencjalne narzędzie gwałtu.

---

Nie wiem czy powiększył czy nie, za to nie mają tam dostępu menele i ich śmieci. Może na razie lepiej troszczyć się o dostępne odcinki rzeki, które toną w brudzie (przy końcu Dalekiej)? Organizować jakieś sprzątania społeczne itp., no bo jest sporo do zrobienia...

---

Apeluje do wszystkich innych mieszkańców znad Mrownej, dbajmy o nasze części, sprzątajmy nasze brzegi i nie pozwólmy o nadmierną rozbudowę infrastruktury typu bulwar czy oczyszczalnia ścieków, to nasz moralny obowiązek. Jak dotąd to po gościach odwiedzających moją część pozostawały mi tylko butelki po piwie, winie i inne śmieci. Wspomnę także o podpaleniach groźnych nie tylko dla zwierząt.

---

bardzo fajne fotki

---

Rzeczka jest urokliwa, ale wszystkie wycieczki rowerowe, które odbyłem wzdłuż jej brzegów kończyły się na zbieraniu śmieci, którymi zasypane są spore odcinki w pobliżu jej koryta. Mieszkam tuż obok Mrownej i kilka razy widziałem, przelatującego nad jej nurtem zimorodka. Może oprócz zdjęć warto byłoby posprzątać wąwóz, którym płynie?

---

Zastanawiam się dlaczego po raz kolejny Redakcja nie informuje o ważnej imprezie w terminie, który pozwoliłby na uczestniczenie w niej. Nagłośnienie otwarcia wystawy przyczyniłoby się jedynie do uczynienia problemu bardziej powszechnym. Czyżby była to impreza dla wtajemniczonego towarzystwa, a plebsowi powinno wystarczyć przeczytanie o tym? Przecież otwarcie wystawy ma inną oprawę, inne znaczenie, niż oglądanie samych zdjęć w jakichś dość dziwnych godzinach. Czy redakcja mogłaby ustosunkować się do moich wątpliwości?

---

Nie byłem na otwarciu, bo mnie nikt nie zaprosił, ale nie mam o to żalu do nikogo. Zamieszczone zdjęcia zachęciły mnie do jej obejrzenia. Chyba zdążę... A organizatorom wystawy dziękuje za wzrócenie uwagi na problem rzeki Mrowny. Dobrze ze są tacy którzy zwracają na nią uwagę, bo władze Grodziska wykazują wiekszą inicjatywę i uwagę w relacjach z firmami leżącymi na tą rzeczką niż na nią samą!

---

Sądzę, ze to bardzo słuszna uwaga, którą redakcja Obiektywu z pewnością uwzględni w podobnych sytuacjach w przyszłości. Dziękuję za zwrócenie uwagi.

---

Piękne zdjęcia, zacna inicjatywa!