OBIEKTYW.info - Ratujmy, co się da

Po naszej publikacji dotyczącej losów zabytkowych budynków przy ul. Okulickiego, otrzymaliśmy nareszcie konkretne wyjaśnienia. Napisał do nas wice prezes Fundacji "Fortalicja Czemierniki", która ma kompleksowo zająć się odbudową dawnego Szpitala i willi Szonertów.

- Planowana inwestycja opiera się na założeniu, że budynek Starej Przychodni oraz Willa Szonertów stanowią dwa punkty reprezentacyjne, dominanty - odrestaurowane w oparciu o program konserwatorski, który będzie opracowywany przez uprawnionych specjalistów. Trzecia forma architektoniczna, mająca niejako wypełnić przestrzeń pomiędzy istniejącymi obiektami, będzie stanowić formę tła - jednocześnie uzupełniając układ urbanistyczny. Budynek jednokondygnacyjny z naciskiem na jakość elewacji od strony ul. Okulickiego. Takie podejście koncepcyjne do tej lokalizacji zostało zaakceptowane przez WUOZ w Warszawie. Zarząd Fundacji zakłada, że planowane założenie architektoniczne w tej ważnej lokalizacji będzie mogło stanowić wizytówkę Grodziska Mazowieckiego.
Jako Wiceprezes Fundacji nie wyobrażam sobie działań przy obiektach zabytkowych bez wszelkich odpowiednich opinii Urzędów i Instytucji, Wybitnej Rady Programowej Fundacji, oraz w tym szczególnym przypadku Stowarzyszenia Ochrony Zabytków w Grodzisku Mazowieckim, z którego Prezesem Markiem Żurawieckim jestem w osobistym kontakcie - napisał Paweł Baczkowski z Fundacji "Fortalicja Czemierniki"

Poprosiliśmy także o wypowiedź na ten temat Marka Żurawieckiego, Prezesa Koła TOnZ w Grodzisku Maz

- Losy dawnego szpitala przy ul. Okulickiego oraz willi Szonertów od dłuższego czasu skupiają uwagę grodziskiego TOnZu. Przyczynkiem do tego stał się pożar budynku szpitala w końcu grudnia 2004 r. Brak nadzoru ze strony właściciela i przyznaję podejrzenie, że jest zamiar pozbycia się w ten sposób zaniedbanego obiektu i tzw. uwolnienia działki spowodowały naszą skuteczną interwencję u władz samorządowych i konserwatora zabytków, zresztą we współpracy z "Obiektywem", który przekazał nam informację o pożarze i wiele miejsca na swych łamach poświęcił temu budynkowi. Od tamtego czasu z pewną rezerwą traktowaliśmy werbalne deklaracje inwestora w sprawie dalszych planów wobec tych obiektów. Od pewnego czasu trwają koncepcyjne prace projektowe zagospodarowania obu zabytków. Widzieliśmy jedną z wersji, która została odrzucona przez konserwatora. Przewidywała ona połączenie zabytków trawiastym nasypem ziemnym z ukrytą pod nim funkcją usługową. Charakter nowej zabudowy jest w tej koncepcji neutralny i skalą podporządkowany zabytkom. Pozytywnie oceniamy wprowadzenie przestrzeni publicznej od strony ul. Okulickiego - jednej z głównych arterii miasta. Mamy nadzieję, że projekt docelowy i realizacja nie utracą walorów koncepcji. Niestety, często bywa tak, że na skutek zmian wprowadzanych w trakcie budowy w ramach tzw. oszczędności oraz niskiej jakości wykonania, jakość architektury drastycznie spada w stosunku do zatwierdzonego projektu. Mimo to oczekujemy w efekcie pozytywnego przykładu rewaloryzacji starej zabudowy i harmonijnej koegzystencji z nową zabudową.
Tego staramy się dopilnować w kooperacji ze służbą konserwatorską, lokalnym samorządem oraz inwestorem - powiedział Marek Żurawiecki, Prezes Koła TonZ w Grodzisku Maz.

Jeszcze wiele innych, wartych zachowania, choć nie wpisanych do oficjalnego rejestru zabytków czeka na ratunek. Jest więc pole do popisu dla władz. Lada moment mogą być zniszczone przez budowę północnej obwodnicy Grodziska Maz. tzw. Szwedzkie Góry. Mimo ponalegań o zastanowienie się nad możliwościami ratunku tego miejsca, władze samorządowe nie myślą o tym wcale. Wspomnieć należy, że jest to miejsce, które dało początek naszemu miastu. Warto więc chyba przypomnieć władzom, że takie obiekty są naszym dziedzictwem narodowym, spuścizną kulturową, że nie wolno skazywać ich na zagładę kosztem komercyjnych inwestycji. W ostatniej chwili udało się wreszcie wpisać do rejestru zabytków piękną willę Haberlego mieszczącą się na terenie fabryki Tarcz Ściernych.
Można przecież już tworzyć tzw. Parki Kulturowe, które skutecznie będą chroniły takie tereny i zabytkowe budowle.
- Utworzenie Parku Kulturowego na danym terenie jest związane z następującymi korzyściami dla jego mieszkańców: integracja mieszkańców gminy oraz aktywnych środowisk społecznych i władz samorządowych wokół idei i procesu tworzenia parku. To również pogłębianie wiedzy, edukacja na temat walorów krajobrazu kulturowego i przyrodniczego gminy oraz celów i zasad ich ochrony, budowanie świadomości społecznej - powiedziała nam Monika Dziekan, rzecznik MW Konserwatora Zabytków. - To także możliwość demokratycznego wyrażenia przez mieszkańców swoich opinii na temat idei utworzenia parku oraz identyfikacje i utożsamianie się z miejscem zamieszkania - dodała.

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków Pani Barbara Jezierska planuje zainicjować utworzenie kolejnych Parków Kulturowych na Mazowszu, bowiem jest to najskuteczniejsza forma ochrony krajobrazu kulturowego, czyli zabytków i przyrody znajdujących się na danym terenie. Park Kulturowy daje również możliwość pozyskiwania funduszy unijnych oraz ma wpływ na prowadzenie polityki przestrzennej, gdyż zobowiązuje gminę do uchwalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

Może warto posłuchać specjalistów i zastanowić się co jest ważne dla społeczności, dla historii? Jeszcze jest czas. Choć bardzo krótki.

Teresa Barańska

Wizualizację otrzymaliśmy od Fundacji "Fortalicja Czemierniki"
Zdjęcia willi Haberlego udostępnił nam Pan Marek Żurawiecki

Grodzisk Mazowiecki